Sprong in het heelal

uitvergroten

Sprong in het heelal is wellicht het bekendste hoorspel in de Nederlandse radiogeschiedenis. Het werd, tussen 1955 en 1958, in drie langlopende series door de KRO uitgezonden. De eerste serie ‘Operatie Luna’ werd uitgezonden in 1955/1956, de tweede serie ‘Het Marsmysterie’ in 1956/1957 en de derde serie ‘Mars slaat toe’ in 1957/1958.

Operatie Luna

uitvergroten

In Operatie Luna bouwt de Australische uitvinder Steve Mitchell een door atoomkracht aangedreven ruimteraket. In gezelschap van de vlieger Jeff Morgan, de marconist Jimmy Barnet en dr. Matthews maakt hij een verkenningsvlucht naar de maan. Als de ruimtevaarders van het eerste uur naar de aarde willen terugkeren, grijpt een eskader vliegende schotels van een andere planeet in en verplaatst hen niet alleen buiten het zonnestelsel, maar ook buiten de tijd.

Helaas zijn de delen 1 t/m 3, 5 en 6 zoek geraakt in het archief van het Instituut voor Beeld en Geluid.

Cast voor Operatie Luna: Stem in de afleveringen 1, 2, 3, 5, 6: Arend Jan Heerma van Voss. Jeff Morgan: John de Freese, Jimmy Barnet: Jan Borkus, Dokter Matthews: Adolf Bouwmeester, Steve Mitchell: Jan van Ees. De stem: Wam Heskes. Nederlandse bewerking: Eddy Franquinet alias P.R.O. Peller. Techniek: André du Bois en Ad van der Ven. Muziek: Parados uit Medea van Samuel Barber. Editing, samenstelling, restauratie en geluiden: Gerard Leeuw. Regie: Léon Povel.

Het Marsmysterie

uitvergroten

In deze tweede serie vertrekt Captain Morgan met zijn expeditie naar Mars. Mars blijkt niet zo'n saaie planeet als men eerst dacht. Er breken spannende tijden aan.

Cast voor Het Marsmysterie: Jeff Morgan: John de Freese, Dokter Matthews: Adolf Bouwmeester|, Steve Mitchell: Jan van Ees, Jimmy Barnet: Jan Borkus, Dobson: Jo Vischer jr., Whitaker: Peter Aryans, Petersom: Paul Deen, Frank Rogers: Paul van der Lek.
Nederlandse bewerking: Eddy Franquinet alias P.R.O. Peller. Techniek: André du Bois en Ad van der Ven. Editing, samenstelling, restauratie en geluiden: Gerard Leeuw. Regie: Léon Povel.

Mars slaat toe

uitvergroten

In Mars slaat toe wordt de aarde bedreigd door een invasie van Marsbewoners. Er wordt een nieuwe expeditie naar Mars gestart om achter de exacte plannen van de Marsianen te komen.

Cast voor Mars slaat toe: Jan Borkus (Jimmy Barnett), Louis de Bree (dokter Matthews), Herman van Eelen (controle maanbasis), Jan van Ees (Steve Mitchell), John de Freese (Jeff Morgan), Maarten Kapteyn (1e commissaris), Poons Sylvain (2e commissaris), Robert Sobels (gouverneur van Maanstad), Jos van Turenhout (professor Hadley). Auteur: Charles Chilton. Vertaler: P.R.O .Peller. Regie: Léon Povel.

De terugkeer van Mars

uitvergroten

In serie 4, De terugkeer van Mars, maken Jeff Morgan en zijn bemanning een derde expeditiereis naar de rode planeet, maar raken verdwaald in de tijd. Wanneer ze na dertig jaar plotseling weer opduiken wordt hun radiosignaal in eerste instantie op aarde als een stoorzender opgevat en hebben ze heel wat uit te leggen aan de autoriteiten die hen dood hadden gewaand. Waar zijn zij de afgelopen dertig jaar geweest en hoe komt het dat ze niet ouder zijn geworden?

Cast voor De terugkeer naar Mars: Hein Boele, Chiel de Kruijf, Jack Mulder, Hero Muller, Paula Majoor, Hans Simonis, Vivian Boelen, John Beringen en Donald de Marcas. En een gastrol van Andre Kuipers. Geluidseffecten Léon Povel, André du Bois, Ad van der Ven, Guy Sweens en Gerard Leeuw. Productie en regie Winfried Povel.

Meer over Sprong in het heelal

Het uit drie series bestaande sciencefiction-feuilleton werd gebaseerd op het BBC-hoorspel Journey into space van de Engelse schrijver Charles Chilton. In Nederland werd de serie vertaald door Eddy Franquinet alias P.R.O. Peller (uitspraak propeller) en geregisseerd door Léon Povel. Dat was vlak voordat de space-race tussen de VS en de Sovjet Unie op het punt stond los te barsten. De NASA werd opgericht en de Sovjet Unie zou weldra de kunstmaan Spoetnik in een baan om de aarde brengen. Over wat er zich in de ruimte af zou spelen gingen kortom de wildste geruchten.

De vierde serie ‘De terugkeer van Mars’, door de BBC al in 1981 uitgezonden, is vele jaren later vertaald door Guy Sweens, waarbij Léon Povel zelf hem nog de nodige adviezen heeft gegeven. In het voorjaar van 2013, na Povels overlijden, heeft zijn jongste zoon Winfried Povel de regie op zich genomen en alsnog het spel gerealiseerd, als eerbetoon aan zijn vader en daaraan hebben vele bekende beroepshoorspelacteurs en astronaut André Kuipers, die een groot fan van hem en De Sprong was, belangeloos meegewerkt. Deze serie is in 2014 door de KRO uitgezonden.

Sprong in het heelal bevat ruim 100 speciaal voor de serie ontworpen ruimtegeluiden.