Het levensverhaal van Jean-Paul Franssens

"Ik wil doorgaan tot mijn laatste snik. Jammer genoeg kan ik die zelf niet meer opschrijven..."

JP Franssens
uitvergroten
JP Franssens

Zaterdagochtend praten we tussen 6.00 en 7.00 in Woord op Radio 1 over de in 2003 overleden flamboyante schilder, schrijver en dichter Jean-Paul Franssens. Rondom het tiende stervensjaar van de kunstenaar worden diverse dingen georganiseerd. Voornamelijk in de door hem zo geliefde hoofdstad. Zo wordt 19 juni bijvoorbeeld in de Amsterdamse Zuiderkerk een zeer uitgebreid overzichtsboek van Franssens’ leven en werk gepresenteerd. Te gast in Woord zijn zoon en initiatiefnemer voor het boek ‘Leven, werk en vrienden’, Daniel Hazewindus. En Melle Trap, huisvriend, schoolgenoot van Daniel en een van de schrijvers en samenstellers van het boek. Geïllustreerd met archiefmateriaal van en over de kunstenaar praten we een uurtje met Hazewindus en Trap over Franssens.

Franssens werd in 1938 in Groningen geboren, had een tamelijk gelukkige jeugd en begon in de jaren vijftig al met schilderen. Zijn ambities reikten ver, hij studeerde regie en zang aan de hogeschool in het Duitse Essen en werd vervolgens operaregisseur in Enschede respectievelijk Antwerpen. Hij schreef toneelstukken, operalibretti en ontwierp decorstukken en ander materiaal voor zijn eigen voorstellingen. Begin jaren zeventig vertrekt hij naar Amsterdam en komt na enige omzwervingen op het Zuiderkerkhof in de Nieuwmarktbuurt te wonen. Hij zal er blijven tot zijn dood. In die periode ontdekt hij een nieuwe roeping: schrijven. Hij debuteert als schrijver in 1982 met de later verfilmde novelle ‘De wisselwachter’. Het gaat over het spoor, eenzaamheid en een kinderloos huwelijk. De wisselwachter verlaat uiteindelijk zijn post en gaat op zoek naar avontuur.

In het Amsterdamse literaire leven dat zich in die tijd onder meer centreert rond de kunstenaarssociëteit Arti et Amicitae en de cafés Welling en De Zwart is Franssens een geziene figuur. Naar goed gebruik van zijn omgeving drinkt hij stevig en zit hij vol smeuïge anekdotes en verhalen. Franssens kon naar eigen zeggen de straat niet op of hij maakte iets curieus mee. Zijn verhalen diste hij vervolgens smakelijk, en regelmatig de waarheid naar zijn hand zettend, op in de kroeg. De flamboyante verschijning met de rode sjaal onderhoudt ontzagwekkend veel vriendschappen in de hoofdstedelijke kunstwereld. Zo mocht hij onder meer Remco Campert, Gerrit Komrij, Adri van der Heijden en Hans Verhagen op enig moment tot zijn nadere vrienden rekenen. In zijn boeken Zuiderkerhof 1 en De wereld wil bedrogen worden is hij de genadeloze én liefdevolle chroniqueur van dit tot de verbeelding sprekende leven. Op donderdag 19 juni 2003 overlijdt Jean-Paul Franssens in zijn eigen huis aan de gevolgen van kanker.

In aanvulling op het interview en het materiaal dat u zaterdagochtend (of vrijdagnacht zo u wilt…) kunt horen in Woord op Radio 1, vindt u hier op Woord.nl een grotere selectie aan radiomateriaal van, met en over Franssens. Volgende week brengt VPRO’s cultuurprogramma De Avonden een weekserie over Jean-Paul Franssens. Iedere uitzending begint er die week mee, om 21.00 op Radio 6.